[NL] Niet ‘fair’

Voor wie mij (nog) niet kent: ik was geboren en getogen in Nederland, maar woon en werk tegenwoordig in Engeland. Engels is inmiddels mijn eerste taal geworden, maar mijn Nederlands heb ik gelukkig niet verleerd.

Zowel Nederlands als Engels vind ik prachtige talen, maar ik wordt af en toe onpasselijk van hoe Nederlandstaligen overmatig gebruik proberen te maken van Engelstalige termen. Daarmee doen ze naar mijn mening beide talen onrecht aan.

Door hier af en toe aandacht aan te besteden, hoop ik schrijvers aan te moedigen toch vooral klare (eigen) taal te gebruiken.

Vandaag viel mijn oog op plattelandsfair.nl.

Image and video hosting by TinyPic

Ach nee toch, dit begint wat mij betreft al helemaal verkeerd met de naam. De makers van de website, of in elk geval de schrijvers van de teksten erop, hebben er zelf ook moeite mee, aangezien men het ene moment aan de PlattelandsFair (één woord) en het andere moment aan de Plattelands Fair (twee woorden) refereert. Tja, als je het nu gewoon plattelandsbeurs had genoemd, had je dat hele probleem ontweken.

De rest van de pagina’s wordt er niet beter op. Dat de Nederlandse taal de Engelstalige termen website en homepage heeft ingeburgerd, is tot daar aan toe. Taal evolueert en ik heb geen bezwaar tegen het overnemen van woorden uit andere talen, alleen tegen het onnodig en vooral tegen het onjuist gebruiken van anderstalige termen. Plattelandsfair.nl staat hier helaas vol mee.

Om te beginnen is die naam, plattelandsfair, dus al onnodig én verkeerd; juist Engels zou country fair (twee woorden) zijn, maar in een Nederlandstalig tekstverband nog altijd onnodig. Plattelandsbeurs is gewoon lekker Nederlands en volkomen gepast. Dat woord home op de hoofdpagina is helemaal overbodig, dus dat laat je weg. Weekend is ook een in Nederlands ingeburgerde term, maar omdat het gecombineerd woord met Pasen, lijkt me paasweekeinde toch netter dan paasweekend.

De naam van de locatie kun je als organisator van een evenement niet wijzigen, maar ik zou er bij de eigenaren van de TT Hall in Assen toch op aandringen. TT Hall is weliswaar niet onjuist, en past bij de ongetwijfeld internationale aspiraties van de eigenaren, maar een creatieveling kan wellicht met een Nederlandse naam komen die ook bij niet-Nederlandstaligen niet al te moeilijk van de tong zal rollen.

“De PlattelandsFair is een unieke combinatie van een gezellige eigentijdse Indoor Countryfair en een tentoonstelling van historische landbouwtechniek. De outdoor-lifestyle van nu ontmoet er het plattelandsleven van toen in een gezellige landelijke sfeer.”

Brrrr! Als je dan echt Engelstalige termen moet gebruiken, schrijf ze dan goed! Dus: indoor country fair (drie woorden, geen hoofdletters) in plaats van Indoor Countryfair, en outdoor lifestyle (twee woorden, zonder koppelteken) in plaats van outdoor-lifestyle.

Maar als ik lees dat de bezoekers onder meer kunnen zien hoe klompen worden gemaakt, zou het dan niet veel beter zijn om voor dit hartstikke Hollandse evenement helemaal Nederlandstalig te gaan? Als we alleen letterlijk vertalen zouden we veelvuldig gebruik van dezelfde woorden zien — wellicht was dat de reden dat men voor de verbasteringen van Engelse woorden koos — maar met een beetje creativiteit kun je daar prima omheen werken; de Nederlandse taal biedt je genoeg woorden.

Wat dacht je van deze variatie:

“De plattelandsbeurs is een unieke combinatie van een gezellig, eigentijds, overdekt plattelandsevenement en een tentoonstelling van historische landbouwtechniek. Het buitenleven van nu ontmoet er het plattelandsleven van toen, in een gezellige landelijke sfeer.”

Prima toch?

‘t Is dat ik het paasweekeinde zelf moet werken, anders zou ik er zo heen gaan…! 🙂

Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Licence.
Creative Commons License Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.

Advertisements

[NL] “Dutchie”

Veel Nederlanders die ik over hun landsgrenzen heen zien stappen, vinden het leuk en vertederend klinken om vanaf dat moment aan zichzelf te refereren als Dutchie. Schattig. Op Wikipedia staat tenslotte dat het ‘an endearing or belittling term for Dutch people’ is (dus het klopt). En als je buiten Nederland maar vaak genoeg zo aan jezelf refereert dan gaan misschien niet-Nederlanders je ook wel Dutchie noemen.

Toch blijft het in genoemde betekenis vooral een term die hoofdzakelijk door Nederlanders wordt gebezigd. In de 8 à 9 jaar dat ik nu niet meer in Nederland woon, ben ik door niet-Nederlanders voor van alles uitgemaakt, maar nooit voor Dutchie. Wel voor cloggie (‘klompje’, da’s de vriendelijke term), en misschien achter mijn rug om ook nog wel eens voor clognoggin (‘klompkop’, da’s de onvriendelijke term die gebezigd wordt voor een Nederlander die zijn vaderlandse bekrompenheid te hard laat spreken) al hoop ik dat laatste niet.

Als een niet-Nederlander me überhaupt al een Dutchie zóu noemen (wat me dus echt nog nooit is overkomen), dan zou ik me afvragen of ‘t wel zo aardig van hem of haar bedoeld was.

What does Dutchie mean?De meeste niet-Nederlanders met enige wereldwijsheid denken bij het woord Dutchie namelijk niet zo zeer aan een Nederlander, maar aan een dikke vette pretsigaret. (De eerste associatie die een niet-Nederlander bij namen als Amsterdam, Holland of Nederland heeft is namelijk niet die van windmolens of klompen, maar die van de plantjes die je kunt roken.)

Dus… als je de Nederlandse grens overstapt en jezelf vervolgens Dutchie gaat noemen, onthoud dan dat als je daarmee een lach ontlokt, dit misschien geen vertederde glimlach is, maar mogelijk een lach met een negatievere of zelfs kleinerende gedachte erachter… daar verover je misschien de wereld mee, maar voor mij persoonlijk is het in elk geval een assocatie die ik voor mezelf níet bij een ander zou willen oproepen.

This work is licensed under a Creative Commons Licence. (Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.)

[NL] “#VG”

Bij het importeren van een woord uit een andere taal gaat niet altijd alles helemaal goed. Met playback wordt in de Engelse taal bijvoorbeeld iets anders bedoeld dan waar de term in het Nederlands voor gebruikt wordt. Ook is het zo dat meer dan een Engelstalige baby twee of meer babies zijn, terwijl ze in het Nederlands baby’s zouden zijn. En dus…

Handboek Communities

…tja… en dus zit deze boektitel me ook al niet lekker (net als deze en deze).

Community’s? Laten we het in het Nederlands anders gewoon weer virtuele gemeenschap(pen) noemen, dan kun je het op Twitter en dergelijke lekker afkorten tot VG (met of zonder hekje ervoor) en dan krijgt de Engelse taal haar woord community weer terug (alwaar het ook ver buiten het internet waarde heeft).

Kunnen we in de toekomst alsjeblieft vaker een taalkundig voorbeeld nemen aan het Afrikaans bijvoorbeeld, of anders het Duits, misschien, voordat we wederom de taal van een ander gaan schaden?

(N.B.: Natuurlijk zullen taal en cultuur altijd evolueren en invloeden van buitenaf overnemen; Nederlands, Afrikaans en Duits zijn allen verwant en bevatten daarbij oneindig veel invloeden uit andere talen. Duitsers en Zuid-Afrikanen lijken echter wel veel zorgvuldiger met hun eigen talen om te gaan dan Nederlanders en daaruit spreekt mijns inziens juist alleen maar méér respect voor andere talen.)

This work is licensed under a Creative Commons Licence. (Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.)

[NL] Nee, nee, nee!

Heel veel jaren geleden werkte ik als typist/tekstverwerker voor een bedrijf dat cursusmaterialen (boeken, posters en dergelijke) produceerde. Van de meeste materialen werd de inhoud samengesteld door een docent of trainer die het op cassette dicteerde en/of een verzameling knip- en plakwerk aanleverde, waarna het door ons aan elkaar geschreven en uitgetypt werd en van een gepaste opmaak werd voorzien. Daarna werd het in beperkte oplage gedrukt en uitgegeven.

Uit die periode heb ik een aantal diepgewortelde ergernissen overgehouden. Eén daarvan is de neiging die veel schrijvers hebben om woorden en uitdrukkingen uit andere talen te gebruiken wanneer dat volstrekt onnodig is. (Dat is trouwens niet iets dat alleen aan Nederlanders is voorbehouden, maar Nederlanders lijken het wel meer/vaker te doen dan enig ander.) Soms kun je misschien niet anders, of past simpelweg niets beters, maar als je iets in je eigen taal kunt uitdrukken, doe het dan! Je maakt het voor jezelf alleen maar makkelijker mee (bijvoorbeeld in spelling en vervoeging), en voor anderen hoogstwaarschijnlijk alleen maar duidelijker in het overbrengen van je boodschap (helder taalgebruik).

(Even terzijde: ik vermoed dat Nederlanders er vooral voor kiezen om bijvoorbeeld een Engelstalige term over te nemen wanneer ze de betekenis niet geheel begrijpen en daarom dus niet naar Nederlands weten om te zetten. Zo’n term wordt vervolgens verbasterd op een manier dat deze in het Nederlands een andere betekenis krijgt dan in het Engels; als je de term dan in het Engels zou gebruiken in eenzelfde tekstverband waarin hij in het Nederlands wordt gebruikt, zal een niet-Nederlandse ontvanger van je boodschap je niet of anders begrijpen dan jij voor ogen hebt. Hier kom ik in de toekomst misschien nog wel eens op terug.)

Een andere ergernis die ik heb, is de neiging van velen om onnodig uitspraken of leuzen van anderen aan te halen. Ook hier denk ik dat je het jezelf alleen maar onnodig moeilijk maakt. Als een gezegde, uitspraak of leus van een ander perfect samenhangt met je boodschap en deze mogelijk benadrukt of zelfs versterkt, dan is er niets om je ervan te weerhouden deze te gebruiken – maar aan het gebruiken van woorden die niet je eigen zijn kleven risico’s. Bot gezegd: meestal maak je jezelf er alleen maar belachelijk mee. (Dit doe je in het kwadraat als je ook nog eens een anderstalige bron kiest en deze onvertaald laat of juist te letterlijk dan wel te vrij vertaalt.)

(Misschien kom ik hiermee hypocriet over aangezien ik hier regelmatig quotaties plaats, maar dat doe ik dan dus wel op een manier dat de originele woorden voor zichzelf spreken – dus niet verbasterd of in een ongepaste samenhang.)

Even teruggaand naar bovengenoemde baan: de corrector en ik bij dat bedrijf deden het eens in de broek van het lachen om de bedrijfsdirecteur die zijn personeel een handboek wilde geven dat opende met de zin “Vraag niet wat je bedrijf voor jou kan doen, maar wat jij kan doen voor je bedrijf”, maar hij was bloedserieus. (Aanhalingen en verbasteringen van de uitspraak van John F. Kennedy zijn er sinds 1961 zo ontzettend veel geweest, dat ik geen verdere uitleg hoef te geven, neem ik aan. Door de jaren heen zijn we internationaal doodgegooid met aanhalingen en verbasteringen van Kennedy-uitspraken. Ik heb echter nooit een goede gehoord of gelezen. Alleen Loesje slaagde er mijns inziens in, in de jaren ’80, met “Ich bin zwei Berliner” – die was briljanter dan zijn origineel.)

Sindsdien heb ik regelmatig koude rillingen gehad van alle misplaatste (en soms misselijkmakende) toepassingen en verkrachtingen van die reclameleus van Nike en dat stopzinnetje van Barack Obama. En dus…

Dunglish,pedant,taalpurisme,taalverloedering

Het zal na bovenstaande uitleg begrijpelijk zijn dat mijn haren hiervan even overeind gingen staan, en dat geen ervan er ook maar aan denkt om dit boek te gaan lezen. Wel bied ik bij deze tip/idee 300 en 301 aan:

300. Beter spietsjen? Volg een cursus gericht op spreken in het openbaar en oefen door af en toe ergens een toespraak te geven.

301. Jes joe ken?! Nee! No, you can’t. Nee! Just don’t do it. Nee!

This work is licensed under a Creative Commons Licence. (Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.)

[NL] Bruin papier

Ergernisje:

dunglish,taalpurisme

Waarom niet gewoon bruin papiermethode? Van/door de zakelijke bibliotheek?

Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Licence.
Creative Commons License Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.